Kluczowym elementem Krajowego Systemu Zarządzania Ruchem (KSZR) będzie jego system centralny - oprogramowanie oraz infrastruktura sprzętowa. Prace nad oprogramowaniem, prowadzone w ramach projektu pn. Krajowy System Zarządzania Ruchem Drogowym na sieci TEN-T - etap I (KSZRD), rozpoczęły się w listopadzie 2021 r. Prowadzi je firma Alumbrados Viarios Sociedad Anonima.
System centralny tworzony jest od podstaw i zaprojektowany pod konkretne potrzeby GDDKiA. To system informatyczny, który składa się z oprogramowania oraz infrastruktury sprzętowej (m.in. serwery, macierze, urządzenia aktywne sieci, systemy operacyjne, oprogramowanie wirtualizacyjne) zainstalowanych w centrach przetwarzania danych (CPD), umożliwiających prawidłowe i zgodne z wymaganiami technicznymi funkcjonowanie całości systemu.
Na system centralny składa się wiele komponentów. Został on podzielony na poszczególne moduły. Jednym z nich jest moduł ITS, którego zadaniem jest przetwarzanie danych pozyskanych na drogach, a także realizowanie procesów zarządzania ruchem, takich jak np. wyświetlanie komunikatów na znakach zmiennej treści. Z kolei moduł inwentaryzacyjny będzie służył do gromadzenia danych dotyczących infrastruktury znajdującej się w zarządzie GDDKiA oraz działań wykonywanych w ramach jej bieżącego utrzymania i rozwoju. Jednym z modułów systemu centralnego, najważniejszego z punktu widzenia użytkowników dróg, jest portal prezentacyjny, gdzie publikowane będą wszelkie dane dotyczące sytuacji drogach.
Wchodząca w skład systemu centralnego infrastruktura sprzętowa zostanie zlokalizowana w budynku Krajowego Centrum Zarządzania Ruchem (KCZR) oraz w pomieszczeniach regionalnych Centrów Zarządzania Ruchem (CZR).
Celem działania KSZR jest proces obejmujący etapy zbierania i gromadzenia danych, przekazywania ich do systemu centralnego oraz późniejszego przetwarzania i udostępnienia, co zostało przedstawione na schemacie.
Korzyści płynące z wdrożenia opisanych rozwiązań będą odczuwalne przez wszystkich użytkowników dróg. Można to wyjaśnić na przykładzie planowania podróży:
pre-trip, czyli przed podróżą
Dzięki informacjom publikowanym na stronie internetowej (tzw. portalu prezentacyjnym) czy uzyskanym z Krajowej Infolinii Drogowej (KID), m.in. o natężeniu uchu, warunkom pogodowym czy czasie oczekiwania na przejściu granicznym, kierowcy będą mogli lepiej zaplanować podróż przed jej rozpoczęciem.
on-trip, czyli w trakcie podróży
Dzięki informacjom wyświetlanym na znakach zmiennej treści, komunikatom radiowym czy informacjom z aplikacji bazującym na danych z systemu centralnego - kierowcy będą w stanie dokonywać modyfikacji trasy już w trakcie podróży, stosownie do warunków ruchu.
System centralny odegra także kluczową rolę przy integracji elementów budowanych obecnie w ramach KSZRD z systemami zarządzania ruchem, które są już eksploatowane na drogach krajowych lub są na etapie budowy w ramach Programu Budowy Dróg Krajowych. Dzięki niemu możliwe będzie także proste rozszerzenie zakresu działania KSZR i włączenie w jego zakres kolejnych odcinków dróg znajdujących się w zarządzie GDDKiA.
Dofinansowanie ze środków UE
Projekt pn. Krajowy System Zarządzania Ruchem Drogowym na sieci TEN-T - Etap I jest współfinansowany w kwocie ponad 123 mln euro ze środków europejskich w ramach instrumentu Łącząc Europę (ang. Connecting Europe Facility - CEF). Dofinansowanie wynosi 85 proc. kosztów kwalifikowalnych. Jest on prowadzony pod nadzorem Komisji Europejskiej poprzez agencję wykonawczą CINEA. Na poziomie krajowym nadzór sprawuje Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Centrum Unijnych Projektów Transportowych.